Patlisiso e Senola Mabaka, Liphello tsa Likhohlano Tsa Lelapa
Ho senya maikutlo. Ho khaotsa ho buisana. Ntoa e batang. Ho arohana ha malapa ho ka hlalosoa ka litsela tse ngata. Hobane e atile ebile e le thata ho bua ka eona, ba bang ba e ngotse e le seoa se khutsitseng. Empa hobane hangata ho buuoa ka seoelo, hangata ha ho utloisisoe hantle.
Tlhokahalo ha e hloke ho ba teng ka nako e telele, e tšoarellang nako e telele kapa e bolelang ho hloka taelo ka ho feletseng.
Phuputso e entsoeng Brithani e sa tsoa e hlalosa e le "ho senyeha ha kamano e tšehetsang pakeng tsa litho tsa lelapa," 'me tlhaloso eo e baka tsitsipano ea malapa a mang: Batho ba lokelang ho u tšehetsa, ba se ke ba u tšehetsa. Ba lokelang ho ba lehlakoreng la hau, ha ba joalo.
Batsoali ba sitoang ho kopana le bana ba baholo ba utloa bohloko. Empa ha bana ba bona ba e-na le bana, ba boetse ba sitoa ho ikopanya le litloholo, 'me seo se bolela ho ferekana ha pelo.
Tlaleho ka Kopano ea Lelapa
Batho ba fetang 800 ba tlatselitse ho "Ho Pata Voices: Kopano ea Lelapa ho Batho ba baholo," sehlahisoa se kopantsoeng sa Setsi sa Lipatlisiso tsa Lelapa ho Univesithi ea Cambridge (UK) le Stand Alone mokhatlo o thusang batho ba thusang. (Maqephe a mabeli a na le lihlopha tsa tlaleho e feletseng.)
Barupeluoa ba ne ba akarelletsa batsoali ba arohaneng le bana ba bona le bana ba bona ba arohane le batsoali ba bona, ba beha leseli ka ho arohana ha naha ka litsela tse peli tse fapaneng.
Tlaleho e boetse e bua ka ho arohana ha bana, empa taba eo ha e na thuso ho bo-nkhono le bo-ntate-moholo.
Sehlopha sa barupeluoa se ne se le karolo ea halofo ea Brithani, se setseng se tsoa United States le linaheng tse ling. Sehlopha sena se ne se fapane haholo Lihlopheng tse kang lilemo, boemo ba lenyalo, botsoalle ba bolumeli le boemo ba thuto.
Leha ho le joalo, ba arabelitsoeng ba ne ba le 89% ba basali le 88% ba tšoeu.
Lintho Tse Etsoang ka Botona le Botšehali Bochahaneng ba Lelapa
Batho ba bangata ba arabelitsoeng ba tlalehoa hore ba arohane le bo-'mè ho feta bo-ntate kapa ba batsoali ba bona ka bobeli. Batsoali ba bangata ba tlaleha hore ba arohane le barali ho feta bara. Leha ho le joalo, hoa thahasellisa hore ho arohana ho banna ho bonahala ho e-na le nako e telele ho feta ho arohana le basali. Boikarabello bo tsoang ho bo-ntate bo neng bo lekanngoa le lilemo tse 7.9, empa ho arohana ho tloha ho bo-'mè ka lilemo tse 5.5. Batsoali ba tlaleha likarohano ho bana ba ka bang lilemo tse 5.2, ho bapisoa le lilemo tse 3.8 bakeng sa barali.
Ho senyeha ha likamano ho ne ho ka etsahala hore ho be le kamano e ntle le beng ka basali ho feta le beng ka bona. Ha barupeluoa ba botsoa ka likamano tseo ba tsamaeang ka tsona ka likoloi le ka ntle ho tsona, ke karolo ea 29 lekholong feela ea ba tlaleha likamano le bo-'mè ba bolelang hore ho ne ho se na likoloto, ho boleloang hore ke histori e sa hlakanyetsoang ea ho arohana, athe karolo ea 21 lekholong e tlalehile metsotso e mehlano kapa ho feta. Bakeng sa ba tlaleha likamano le bo-ntate, ba 36% ba tlalehile hore ha ho na likoloto, 'me ke 16% feela e bolelang hore ho na le mekoloko e mehlano kapa ho feta.
Mokhoa o tšoanang o ne o bonoa le barali le bara. Har'a ba tlaleha likarolo ho barali, 37% ba tlalehile hore ha ba na libaesekele le ho tsoa kamanong.
Ka lehlakoreng le leng, 20% e tlalehile mekoloko e mehlano kapa ho feta. Har'a bao ho tlalehoang likarolo ho bara, 41% ba tlalehile hore ha ho na likoloto, 'me ke 11% feela e tlalehileng metsotso e mehlano kapa ho feta.
Liphuputso tsena li lumellana le lipatlisiso mabapi le likhohlano tsa basali le basali. Ha ba le ntoeng, banna ba atisa ho sebelisa leano la "ntoa kapa sefofaneng", 'me likhohlano tsa malapa hangata li hlahisa khetho ea "sefofane", e leng se bolelang hore banna ba atisa ho tlohela ntoeng. Hobane monna o hana ho kopanela, ho arohana ho bonahala eka hoa tšoarella ebile ha ho khonehe. Ka lehlakoreng le leng, basali ba tlas'a khatello, ba atisa ho ba le "mokhoa oa ho tloaela le oa setsoalle".
Ba sebetsana le khatello ea kelello ka ho batla ho ba le kamano e haufi le ba bang. Kahoo haeba ba furalla kamano le beng ka bona, ba ka 'na ba ikutloa ba le khatello e kholo ea ho tsosolosa kamano ea bona.
Mabaka a ho Khotsofatsa
Ke hobane'ng ha kamano pakeng tsa bana ba baholo le batsoali ba bona e senyeha? E itšetlehile ka sehlopha seo u se botsang.
Tlalehong ea Brithani, ba arohaneng le batsoali ba bona ba tlaleha lintlha tse 'nè tse amanang le likamano tsa bona le bo-'mè le bo-ntate: tlhekefetso maikutlong, litlhoko tse fapaneng ka mesebetsi ea malapa, likhohlano tse thehiloeng botho kapa mekhoa ea boleng le ho hlokomolohuoa. Ba arohaneng le bo-'mè ba bona ba boetse ba boletse mathata a bophelo ba kelello, ha ba arohane le bo-ntate ba boletse ketsahalo e bohloko ea lelapa.
Ba arohaneng le bana ba bona ba qotsitse lisosa tse tharo tse neng li tloaelehile ho bara le barali ba fapaneng: ho fapana ho lebelloang ka mesebetsi ea lelapa, mathata a amanang le tlhalo, le ketsahalo e bohloko. Ba arohaneng le barali ba boetse ba tlaleha mathata a bophelo ba kelello le ho hlekefetsoa maikutlong. Ba arohaneng le bara ba tlaleha litaba tse amanang le lenyalo le litaba tse amanang le bo-ntate-moholo.
Tlhahlobo e feletseng ea tse ling tsa litaba tsena e ka bonoa ho Bana ba baholo ba hlalanang le batsoali ba bona.
Whose Cut Off Contact
Sebakeng se seng sa phuputso, moloko o moholo le moloko o mocha ba lumellana. Eo ke potso ea hore na ke mang ea khaolang puisano. Meloko e lumellana hore litho tsa moloko o monyenyane li atisa ho falla. Ba fetang 50% ba ba arohaneng le motsoali ba re ba khaotse ho kopana. Ke ba 5-6% feela ba ba arohaneng le mora kapa morali ba reng ba tsamaile.
Ntle le ho fana ka boikarabello ba tlhekefetso, ba arabang ba ka boela ba khetha "re khaola maqhama" kapa "ha ke tsebe hantle."
The Possibility of Reconciliation
Karolong e 'ngoe ea phuputso, ba arabeletsoeng ba ile ba botsoa hore ba arabele polelong ena, "Re ke ke ra ba le kamano e sebetsang hape."
Bana ba baholo ba arohanngoa le batsoali ba lumellane ka tumellano le polelo eo. Mabapi le ho arohana le bo-'mè, 79% ea ba arabelang kapa ba lumellane ka matla. Mabapi le bo-ntate, 71% ba lumellane kapa ba lumellana ka matla.
Batsoali ba arohaneng le bana ba bona ba baholo ba hlahisa setšoantšo se fapaneng haholo. Ba arohaneng le barali ba lumellane kapa ba lumellane ka matla ho 14% feela ea nako eo. Ba arohaneng le bara ba lumellane kapa ba lumellane ka matla 13% ea nako.
Ke Hobane'ng ha ho E-na le Phapang Pakeng Tsa Meloko?
Ke hobane'ng ha bana ba baholo ba ka 'na ba khaotsa ho kopana le hore ba se ke ba bulehela poelano? Phuputsong ha ea ka ea sebetsana le taba ena, empa likarabo li ka 'na tsa e-ba mohopolong oa lihlopha tsa malapa.
Likamano tsa batsoali le bana ba bona ke tsona tse matla ka ho fetisisa tseo ba kileng ba ba le tsona, ka kakaretso ea likamano le balekane, mme makhetlo a mangata likamano tsa botsoali li iponahatsa li le matla ho feta li-attachments ho balekane kapa balekane ba lenyalo.
Bana, ka lehlakoreng le leng, ba na le maqhama a matla le batsoali, empa ka mokhoa oa tlhaho oa lintho, ba na le bana ba bona, 'me litlamo tsa bona le bana ba bona li ba matla ka ho fetisisa tseo ba tla ba le tsona.
Bana ba lula ba le mothating oa pele oa batsoali ba bona. Empa ha ba e-na le bana ba bona, batsoali ba bona ba isoa selikalikoaneng sa bobeli. Ha likamano pakeng tsa ngoana e moholo le motsoali li senyeha, motsoali oa lahleheloa ke kamano ea mantlha 'me ngoana e moholo o lahleheloa ke bobeli. Kahoo ka tsela e itseng, tahlehelo ea motsoali ke e kholoanyane.
Ho phaella moo, ho arohana le bana ba baholo hangata ho bolela ho lahleheloa ke ho kopana le litloholo hammoho. Ho tsoa litloholo ho ba le mathata a bona.
Seo Bana ba Hōlileng ba se Batlang
Ha ba botsoa ka seo ba se batlang ho batsoali ba bona, bana ba baholo ba re ba batla likamano tse haufi, tse ntle haholo le tse lerato. Ho phaella moo, ba ne ba lakatsa eka bo-'mè ba bona ba tla be ba sa nyatsehe le ho ahlola le hore bo-'mè ba tla lumela ha ba entse boitšoaro bo kotsi. Bana ba baholo ba ne ba lakatsa hore bo-ntate ba bona ba thahaselle bophelo ba bona mme ba eme le litho tse ling tsa malapa, ho kenyeletsa balekane ba bona kapa balekane ba bona.
Litsela tsa Nkhono le bo-ntate-moholo
Ha u sebetsana le barali, mathata a maikutlo ke a bohlokoa. Bo-nkhono le bo-nkhono le bo-ntate-moholo ba lokela ho leka ho fana ka ts'ehetso ea maikutlo, ho fokotsa sepapali le ho se nyatsehe.
Ha u sebelisana le bara, likamano le litho tsa malapa a mang ke tsa bohlokoa. Bo-nkhono le bo-nkhono le bo-ntate-moholo ba lokela ho loanela ho lumellana le mosali oa bona kapa molekane oa bona hammoho le mohoe'a bona.
Hape, litloaelano tsa malapa ha lia lokela ho ba teng ka ho sa feleng. Le hoja bana ba baholo ba ka 'na ba re ha ba batle ho tsosolosa kamano ea bona, lipalo-palo tse mabapi le libaesekele le ho tsoa lichabeng li bolela hore hangata li ikemiselitse ho fa batsoali ba bona monyetla o mong.
Ke ho batsoali ba arohaneng ho etsa menyetla eo.