Na u kile ua ipotsa hore na barupeluoa ba ka atleha joang ho ruta sekolo se feletseng sa liithuti? Bohle rea tseba hore motho e mong le e mong o ikhethile, a tlisa liphihlelo tsa hae le litsebo tse sa tšoaneng ka tlelaseng. Eketsa ho melao eo e ikitlaetsang ho boloka bana ba nang le bokooa bo fapaneng ka likamoreng tse kholo ka nako e ngata kamoo ho ka khonehang, 'me u lokela ho ipotsa- na ho khoneha ho ruta sekolo se tletseng liithuti sekolong kajeno ?
Ka lehlohonolo, masimo a mehaho le lihlahisoa tsa lihlahisoa li fana ka likhopolo tse hlahisang Universal Design Learning, tseo hangata li bitsoang UDL. UDL ke mokhoa o qapiloeng o fanang ka katleho e ntle le liphello ho motho e mong le e mong. Morero ke oa seithuti se seng le se seng-ebang ba na le tsebo e fokolang, litlhoko tse ikhethang, ba tloaelehileng kapa ba ithutileng pele-ho ithuta ka tsela e finyellang litlhoko tsa bona.
UDL e tsoa hokae?
UDL e thehiloe holim'a mokhatlo o hlophisitsoeng oa bokahohle oa mehaho, haholo-holo libaka tsa sechaba. Mokhatlo ona o ile oa leka ho etsa hore libaka li fumanehe le ho sebetsa ho batho bohle, tsa bokhoni bohle, ntle le ho fetola sebaka kamora nako. Ho e-na le ho theha mohaho ebe o nahana ka bofelo ba mokhoa oa ho qaptjoa ka mokhoa oa ho eketsa likarolo tse kang likarolo tsa likooa tsa likooa kapa lisebelisoa tse khethehileng tsa thepa, mokhoa oa ho qapa o qalile ho nka hore mohaho oohle o lokela ho fihlella ho batho ba bangata haholo.
Ntlha ea bohlokoa ho qaptjoang ke bokahohle ke hore mokhoa oa ho qapa ha o leke feela ho eketsa bokhoni ba batho ba nang le bokooa le ba tsoileng matsohong, o leka ho bōpa motho e mong le e mong ka katleho. Moqapi oa bokahohle o etselitsoe hantle bakeng sa boiketlo ba batho ba se nang bokooa.
Ke eng UDL ho Thuto?
UDL ke setheo sa melao-motheo e tataisang e sebelisetsoang ho theha thuto le lithuto ho tloha mehleng ea pele e le hore palo e kholo ea liithuti e tla khona ho ithuta ka katleho le ka ho teba. Mokhoa oa ho qaptjoa o lebisa ho lisebelisoa tse lumellanang le lithuto tse ka sebelisoang ke liithuti tsohle. Liphetoho tse fokolang tse hlokahalang li lokela ho etsoa nakong ea taeo, kaha lenaneo la thuto le se le ntse le etselitsoe ho fetoha.
UDL e nka hore boko ba motho e mong le e mong bo fapane. Ho ea ka Setsi sa Sechaba sa Thuto ea Boipheliso Bohle, ho etsa lipatlisiso tsa kelello ho fumanehile marang-rang a mararo a thuto. Thuto ea UDL e fana ka mekhoa e mengata ea ho fihlella marang-rang e mong le e mong e le hore motho e mong le e mong a ka ithuta ka tsela e molemohali ho bona:
- The Recognition Network : Lekhotla lena la boko ba liithuti le batla ho tseba se ithutoang. Ho e-na le ho ruta liithuti feela ho tsoa bukeng ea ho hatisa, barutuoa ba fanoa ka mefuta e sa tšoaneng ea likhetho, ho kenyeletsa lipuo tse utloahalang kapa libuka tsa molumo, litšoantšo kapa litšoantšo.
- Lenaneo la Tsebo le Mekhoa ea Ts'ebetso : Lekhotla lena le sebetsana le mokhoa oa ho ithuta, kapa hore na seithuti se ka hlalosa seo ba ithutileng sona joang. Mekhoa e ka kenyeletsa ho fana ka tlaleho ea molomo, tlaleho e ngotsoeng, ho lokisetsa karolo ea video, kapa ho etsa mohlala o bontšang boitsebiso boo.
- Ho Hlokomeloa le ho Etelletsa Pele Ts'ebeliso: Inthanete ena e lebisa tlhokomelo ea hore na ke hobane'ng ha litsebo le boitsebiso bo ithutoang ke taba. Hangata sena se nkoa e le ho kopanela, kapa ho ameha ka boitsebiso boo. Baithuti ba ka fetoha haholo-holo ho seo ba tla ba boloka ba thahasella. Baithuti ba bang ba khetha ho ba le mokhoa o khutsitseng oa ho kopanela boitsebiso boo, ha baithuti ba bang ba tla batla mefuta e fapa-fapaneng le monyetla oa ho etsa liteko. Baithuti ba bang ba tla rata ho ithuta sehlopha, ha ba bang ba tla khetha ho sebetsa ba le bang.
UDL e leka ho rarolla marang-rang ohle a mararo thupelong ka 'ngoe bakeng sa moithuti ka mong. Ka tsela ena, barupeluoa ba ke ke ba tseba feela hore boitsebiso boo ba bo rutoang, ba tla bo utloisisa hore ke ba bohlokoa kapa ba bohlokoa, mme bo ka sebelisoa joang.
Liithuti tse nang le bokooa bo bonahalang li ka sebelisa mekhoa e hlophisitsoeng, liithuti tse loanela ho hlophisa thepa li ka khetha mokhoa o sebelisang tsebo ea bona ka boeona, 'me liithuti tse hlokang khutso ho ithuta ka ho fetisisa li ka sebetsana sebakeng se khutsitseng-kahoo seithuti se seng le se seng se tla bona litlhoko tsa bona li fihlile.
UDL ka Tlelaseng
UDL e fana ka moralo oa ho theha lithuto kapa lihlopha. Matichere a qala ka ho khetholla lipakane tsa thuto bakeng sa liithuti tsohle tsa bona. Hangata lipakane tsa ho ithuta li itšetlehile ka litekanyetso tsa thuto le litebello tse hlalositsoeng ke sekolo kapa mmuso. Mehlala e kenyelletsa ho ithuta litekanyetso tse ling tsa maemo a holimo li hlalositsoeng Mekhoa e tloaelehileng ea Core State .
Hang ha sepheo sa thuto se hlalosoa, joale tichere e khetha mekhoa ea ho ruta e tla fokotsa mekoallo ea liithuti tsa bona ha e ntse e eketsa monyetla oa ho fumana marang-rang a mararo a bontšitsoeng ka holimo. Mekhoa e thehiloe hohle kamoo e ka hlahisang boitsebiso kateng.
Mosuoe o tla hlahloba lisebelisuoa tseo ba rerileng ho li sebelisa thutong. Lithuto tsa Curricula tse bōpiloeng tse thehiloeng ho lihlooho tsa UDL li etselitsoe hore li fetohe, li feto-fetohe, 'me li fapane. Lisebelisuoa li atisa ho kenyelletsa litlhaloso tse sa tšoaneng tsa mecha ea phatlalatso Nahana ka libuka tsa libuka ka likarolo tsa QR tse maqepheng, e le hore barupeluoa ba khone ho fumana video e bontšang letlapa le fumanehang ka tlelaseng. Li-video tsa k'homphieutha li ka 'na tsa e-ba le melaetsa ka har'a thuto ea setšoantšo sa lifilimi e hlahlobang seo liithuti li ithutileng sona le ho fana ka thuso ha ho hlokahala.
Bohato ba ho qetela ke tlhahlobo-empa u se ke ua nahana ka eona tlhahlobo ea mokhoa oa boemo bo nepahetseng . Liphuputso tsa UDL li reretsoe ho fana ka maikutlo a potlakileng hohle nakong ea thuto ea ho etsa bonnete ba hore barupeluoa ba finyella sepheo sa sebele sa pele. Matichere a khona ho fetola kapele ho boloka bohle ba ithute ka tsela.
Hobane ho fapana le ho feto-fetoha ha maemo ho kenyelelitsoe ho tloha tšimolohong, matichere a ka fetola thuto ea bona habonolo lipakeng tsa thuto.
Ke Bo-mang ba Sebelisang UDL?
UDL ke moralo o ratoang oa likolo tsa sechaba tse nang le batho ba sa tšoaneng baithuti le baruti ba khethehileng. UDL e ikamahanya le baithuti, ka nako ea sebele ha ho hlokahala, ho e-na le ho lebella hore baithuti ba lumellane le boitsebiso boo. Le hoja mokhoa ona o ka thusa ho netefatsa hore bana ba nang le litlhoko tse khethehileng le tse ikhethang ba khona ho ithuta, UDL ke mokhoa o matla oa liithuti kaofela.
Matichere a ka fumana koetliso e fapaneng ka bolelele le botebo ho sebelisa UDL likolong tsa bona. Koetliso ea mantlha e hlalosang melao-motheo le e fanang ka pono-pono e potlakileng ea moralo oa thuto ho sebelisa UDL e ka rutoa ka lihora tse 'maloa, athe koetliso e pharaletseng e ka' na ea e-ba sebopeho sa mofuta oa koleji.
Melao ea UDL e ka sebelisoa pele ho k ho ea ka likolong tsa koleche. Mantsoe ana a ka sebelisoa le ho basebeletsi ba khampani kapa tse ling tsa thuto ea sekhukhu.
Ke Hobane'ng ha Batsoali ba Lokela ho Hlokomela
UDL ke tsela e atlehang ea matichere ho ruta sehlopha se seholo sa liithuti. Ho sa tsotellehe hore na ngoana oa hau o na le bokooa, tlhokahalo e khethehileng, e tloaelehile kapa e tsoetse pele, o ka kholiseha hore ngoana oa hau o fumana litlhoko tsa bona ha matichere a sebelisa UDL likolong tsa bona.
Batsoali ba bangata kajeno ba tšoenyehile ka hore ngoana oa bona a ka 'na a se ke a fumana litlhoko tsa bona ha mesuoe e tlameha ho finyella litlhoko tsa sehlopha sa liithuti kaofela. UDL ke sona se etsang hore ho khonehe. Ho e-na le tichere e lokelang ho etsa lithuto tse ngata bakeng sa bana ba bangata, phetoho e hahiloe ho tloha qalong.
Na UDL e hlile e na le Nako ea ho Fapanya Matla?
Che. Le ha UDL le ho arohana ka bobeli ke mekhoa ea ho fihlella liithuti tsohle, ho na le likhetho tsa bohlokoa. Ho fapana ke tsela ea matichere hore thuto e fumanehe haholoanyane ho sehlopha sa liithuti tse seng se ntse se finyelloa ka ho kenyelletsa dikgetho ho baithuti. Phapang e kenyelelitsoe moralo oa thuto thupelong ea ho qetela.
Melao-motheo ea UDL e kenyelelitsoe ho tloha tšimolohong ea moralo oa lithuto, khutlela boemong ba ho khetholla pakane ea thuto. Melao-motheo ea UDL e etselitsoe ho fihlella batho bohle ba ithutang, athe phapang e kenyeletsa barupeluoa qetellong ea ts'ebetso.
Fumana Hantle Haeba Sekolo sa Ngoana oa Hao se Sebelisa UDL
Botsa! Sheba le mosuoe oa ngoana oa hau ho bona hore na ba sebelisa lithuto tsa UDL tse entsoeng kapa ba fumane koetliso holima moralo oa thuto oa UDL. Haeba sekolo sa ngoana oa hao se sa sebelise UDL, u ka 'na ua batla ho botsa hore na ke mekhoa efe eo ba e sebelisang ho finyella liithuti tsohle likolong tsa bona.
> Mohloli:
> "Mabapi le UDL." Setsi sa Sechaba Sebopeho sa Boemo Bohle ba ho ithuta . Setsi sa Sechaba ka Phatlalatso e Akaretsang bakeng sa Thuto, la 22 Phupu 2015.