Na ke Nako ea ho Leka Ngoana oa Hao Hore a Fane ka Matlotlo?
Pele ba hlahloba ngoana ea nang le bokhoni , batsoali ba lokela ho nahanisisa ka lintlha tse 'maloa. Ho na le lintho tse 'maloa tseo u lokelang ho li hlokomela e le hore u se ke ua fuoa matla a thuto ea ngoana feela empa u qobe leraba le tloaelehileng ha ho se na lebaka le hlakileng la ho hlahloba. A re talimeng mabaka a ka sehloohong a ho etsa hore bana ba hlahlojoe hore ba na le limpho, mefuta ea liteko tse lokelang ho sebelisoa, nako e ntle ea ho lekoa, le lipotso tseo u lokelang ho li botsa hore u etse qeto ea bohlokoa ka ho fetisisa ho ngoana oa hau.
Mabaka a holimo a ho Lekoa ke Bana ba Nang le Bana
Haeba u belaella hore ngoana oa hau o na le limpho, tlhahlobo e tla u thusa hore u utloisise litlhoko tsa hae tse khethehileng tsa thuto, ho kenyeletsa matla le mefokolo. Ka ho khetholla limpho pele ho nako, ho ka etsahala hore ebe limpho tsa ngoana oa hau li tla ntlafatsoa ho ba litalenta.
Tlhahlobo e ka boela ea thusa ngoana oa hau ho kenngoa lenaneong la bokhoni , moo a ka ntlafatsang matla a hae ka ho eketsehileng mme a ithute ho laola kapa ho ntlafatsa mefokolo ea hae. Matlotlo a ka aroloa sebakeng se le seng, 'me ho hlahloba bana ba nang le limpho ho ka lebisa tlhokomelong ea bokooa ba ho ithuta bo hlokang likamano le libaka tse khethehileng tsa likolo. Kantle ho teko, mefokolo ena e atisa ho hlokomolohuoa ho ngoana ea ipabolang libakeng tse ling. Tlhahisoleseding ena e ka thusa batsoali ho sebeletsa e le babuelli ba khethehileng bakeng sa bana ba bona ha ho hlokahala.
Nako ea ho Lekoa
Nako e ntle ea ho hlahloba bana ba nang le limpho ke pakeng tsa lilemo tse 4 le tse 8.
Ho lekoa pele ho lilemo tse 4 ho ka 'na ha fella ka litekanyetso tse sa tšepahaleng hobane boitšoaro ba ngoana bo ke ke ba lekanngoa haholo. Liteko tsa IQ ha li tsitsitseng ho fihlela ngoana a fihla ho lilemo tse hlano.
Ka linako tse ling ho bonolo ho lemoha litšobotsi tsa ngoana ea nang le limpho ha a le monyenyane haholo . Leha ho le joalo, ho e-na le ho hlahloba, batsoali ba lokela ho sheba litsela tsa ho boloka ngoana e monyenyane a phephetsoa ntle le hore e be motsoali .
Ho na le mefuta e mengata ea dikgetho ho boloka bana ba nang le limpho le bana ba kenang likolo tsa mathomo ba tsosolositsoe lapeng . Tsena li kenyeletsa ho sebetsa le litlhaku le ho bala ka bana ba nang le limpho , ho sebetsana le linomoro le lipalo bakeng sa lipalo tsa lipalo, ho etela mekhatlo ea polokelo ea matsoho ea saense le tlhaho e bolokehileng bakeng sa litsebi tsa saense, le litsebo le mesebetsi ea matsoho bakeng sa ngoana ea nang le phihlelo ea bonono. Mananeo a mmino, a kang sekolo sa 'mino oa' mino oa Yamaha, a etselitsoe bana ba banyenyane (ba lilemo li 4 ho ea ho tse 8) ho hlahloba 'mino nakong eo "fensetere" ea ho ithuta ka tsebe e bulehileng haholo,' me thuto ea 'mino e bonahala e thusa lithutong tse ling tse kang lipalo tlase mola.
Ho lekoa ka mor'a lilemo tse 8 ho ka fella ka litekanyetso tse sa nepahaleng hape 'me ho ka fella ka tahlehelo ea monyetla eo ngoana a ka e fumanang ha a ne a lekoa. Seo se bolela hore bana ba bangata ba nang le bokhoni ba ke ke ba khetholloa ho fihlela ba le lilemo li 8. Haeba ho joalo le ngoan'a hao, fumana hore na sekolo se ikemiselitse ho etsa tlhahlobo le ho sebelisa lifofane tsa mosebetsi oa ngoana oa hau le mehato e meng ea ho hlahloba mpho ea ngoana.
Ho se nepahale ha tlhahlobo ho ka bakoa ke lintlha tse 'maloa, ho kenyelletsa le lits'oants'o tsa teko , ho phethahala, le ho theoha . Hape ke habohlokoa ho hlokomela hore limpho li matla ebile li fetoha ka nako.
Mefuta ea Teko ea Litlhahiso
Mefuta e 'meli ea mantlha ea liteko tseo batsoali ba nahanang ka tsona ha ba nahana ka ho hlahloba bana ba bona ba nang le limpho ke liteko tsa IQ le liteko tsa katleho.
- Liteko tsa IQ: IQ e leka liteko tsa ho lekanya. Hangata likolo li fana ka liteko tsa sehlopha sa IQ, tse kang Otis-Lemmon. Liteko tse ikemetseng tsa IQ, tse kang WISC-IV, Stanford-Binet, le Weschler Intelligence Scale bakeng sa Bana li nepahetse haholo bakeng sa bana ba nang le limpho. Tlhahlobo ea IQ ea 85-114 ke karolelano. Teko pakeng tsa 115 le 129 e buuoa ka limpho tse bonolo, 130-144 limpho tse fokolang, le 145 ho isa ho 159 limpho tse phahameng. Lintlha tse phahameng ho feta tsena li nkoa e le tsa bohlokoa kapa tse nang le limpho tse ngata. (Tlhahlobo ea IQ ea "bohlale" e 'nile ea hlalosoa e le IQ ho feta 160).
- Liteko tsa katleho: Liteko tsa katleho li lekanya seo ngoana a se a ntse a se tseba . Bana ba nang le limpho ha ba hlile ha ba atlehe haholo ho latela likarolo tsa sekolo empa ka tloaelo ba etsa hantle litekong tse ikhethang tse nang le lipalo tse pakeng tsa 95 le 99 lekholong.
Mefuta e 'meli ea liteko e na le melemo le boiketlo. Bua le ba boholong sekolong ho fumana moelelo o molemo ka ho fetisisa oa teko o loketseng ngoana oa hau. Ho kopanya lihlopha tse peli tsa IQ le liteko tsa katleho hangata li hlokahalang bakeng sa ho kenella lenaneong le nang le limpho .
Ntle le liteko tsena, bana ba ka 'na ba hlahlojoa ho bona hore na ba na le "talenta e ikhethang" (e kang libuka tse tharo tsa ho bala likhaolo) le tšusumetso e ka hare.
Bahloli Bakeng sa Matlotlo
Ke bo-mang ba lokelang ho khanna liteko bakeng sa limpho? Ho khothalletsoa hore tlhahlobo e etsoa ke motho ea nang le tsebo ea ho sebetsa le bana ba nang le tsebo. Ho seng joalo, liphetho tsa liteko li ka 'na tsa se nepahale. Ka mohlala, mohloli o qala ka ho botsa ngoana lipotso tse bonolo ka ho fetisisa 'me o ntse a tsoela pele ho botsa ho fihlela ngoana a hloloheloa lipotso tse latellanang tsa lipotso. Moqapi ea nang le phihlelo o tla tseba ho qala ka lipotso tse thata, ka hona ngoana a ke ke a khathala kapa a khathala, e leng se ka etsang hore ngoana a etse liphoso. Sena le sona se ka lebisa sekolong se tlase le se nepahetseng. Ithute ho eketsehileng ka mokhoa oa ho fumana motho e mong hore a leke ngoana oa hao ea nang le phihlelo .
Litšenyehelo tsa Teko ea Litlhahlobo
Teko e ka lefella kae kapa kae ho tloha ho $ 200 ho ea ho $ 700. Lebelo le tloaelehileng le pakeng tsa $ 500 le $ 600 'me ka kakaretso le kenyelletsa lintlha tse peli tsa IQ le liteko tsa katleho. Litsenyehelo li ts'oana le hore na mohloli o na le boiphihlelo kapa o na le bana ba nang le tsebo kapa che, e-ba bonnete ba ho botsa mang kapa mang ea nang le phihlelo ka phihlelo ea hae. Liithuti tse phahameng tsa thuto ea kelello sekolong se haufi se ka etsa liteko tsa liranta tse makholo a mabeli. Leha ho le joalo, ba ka 'na ba se na phihlelo le bana ba nang le tsebo.
Lipotso Tseo U ka li Botsa ka Tsepahalang Litlhahlobo
Joalokaha ho boletsoe puisanong ena, ho na le lintlha tse 'maloa tse lokelang ho nahanngoa pele ngoana oa hao a lekoa hore a fane ka limpho. Pele u ingolisa tlhahlobo ea liteko, etsa bonnete ba hore u ka fumana likarabo lipotsong tse latelang:
- Na nako e ntle ea ho etsa hore ngoana oa hao a leke, 'me melemo le melemo ea ho leta ke efe?
- Haeba ngoana oa hau a bonahala eka o na le bokhoni, sena se tla ama thuto ea hae joang? Mehato e latelang eo u tla e nka ke efe?
- Ke liteko life tseo ngoana oa hao a lokelang ho li etsa, hona li bapisoa joang le liteko tse ling moo?
- Boemo le phihlelo ea motho ea etsang tlhahlobo ke eng? O na le phihlelo ea liithuti tse kae tse nang le phihlelo?
- Ke hobane'ng ha tester e kene tšimong ee? (Bafani ba ka ba le thahasello e khethehileng ho bana ba nang le limpho ka mabaka a botho joaloka ho ba le ngoana ea nang le bokhoni).
- Ke bokae ea teko? Ke eng e tla ba liphello tsa liphetoho tsa thuto tse entsoeng haeba kannete ngoana oa hau a na le limpho?
- Ke mathata afe a ka bang teng ho hlahloba?
- Sepheo sa hau ke sefe? Ka mohlala, na ke ho bona hore na ngoana oa hao a ka fumana monyetla oa ho amohela lenaneo le nang le bokhoni, na ke ho netefatsa seo u se bonang, kapa na ho loantša maikutlo a batho ba bang ba baholo ba ka 'nang ba etsa hore na ha ua lokela ho sutumetsa ngoana oa hau joang?
- Na o ne o tla mo tšoara ka tsela e sa tšoaneng haeba u tseba hore o na le limpho?
Tlhaloso ea Bohlokoa ho Seo U Lokelang ho se Tseba Pele U lekoa ka Litlhahiso
Ho lekoa ka litokelo ho bana ho ka bula menyako ka ho thusa ngoana hore a hlaolele limpho tseo ka litalenta. Empa nako ea bohlokoa ke ea bohlokoa. Tlhahlobo e ka ba e sa nepahaleng pele e e-ba le lilemo tse 4, 'me batsoali ba eona ba sa lebelloang ba ka etsa ntho leha e le efe e fapaneng haeba ngoana oa bona a lekoa e le setho. Seo se bolelang ke hore batsoali ba bana bohle, ba nang le limpho kapa che, ba fa monyana monyetla oa ho hlahloba lithahasello tsa hae le ho ithuta.
Tlhahlobo e ka ba e sa nepahaleng ho ngoana ea fetang lilemo tse 8, le hoja bana ba bangata ba sa tsejoe pele ho nako ena. Haeba ngoana oa hao a le moholo ho feta sena, buisana le matichere le batlatsi ba hae ka boitsebiso leha e le bofe bo ka thusang, joaloka lifofane.
Haeba u etsa qeto ea ho etsa hore ngoana oa hao a hlahlojoe, etsa bonnete ba hore o fumana tester ea nang le phihlelo ea ho sebetsa le bana ba nang le tsebo. Joaloka motho e ka 'na ea e-ba mohloli o motle haeba o bona eka ngoana oa hau o na le limpho. Qetellong, ebang ngoana oa hau o na le limpho kapa che, nka nako ho hlahloba maikutlo ka ho hlokomela ngoana oa hau ea nang le bokhoni .
> Mohloli:
> Mokhatlo oa Sechaba oa Bana ba Nang le Bana. Liteko le liteko. https://www.nagc.org/resources-publications/gifted-education-practices/identification/tests-assessments